Mersin Ticaret Borsas\u0131 Meclis Ba\u015fkan\u0131 M\u00fcnir \u015een, “Ya\u015f Meyve Sebze -YMS- Sekt\u00f6r\u00fcnde Hal’lerin \u00d6nemine” dair a\u00e7\u0131klamalarda bulundu. T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu (T\u00dc\u0130K) verilerine g\u00f6re \u00fclkemizde 2024 y\u0131l\u0131nda yakla\u015f\u0131k 62 milyon ton meyve ve sebze \u00fcretildi. Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan ocak ay\u0131nda yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re T\u00fcrkiye, d\u00fcnya sebze \u00fcretiminde d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ve meyve \u00fcretiminde alt\u0131nc\u0131d\u0131r. Akdeniz \u0130hracat\u00e7\u0131 Birlikleri (AK\u0130B) istatistiklerine g\u00f6re ise, \u00fclkemiz ayn\u0131 d\u00f6nemde 4,2 milyon ton ya\u015f meyve ve sebze ihra\u00e7 etmi\u015ftir ve bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda 3,4 milyar dolar gelir sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
“Ne yaz\u0131k ki toptanc\u0131 halleri zay\u0131flat\u0131ld\u0131”<\/p>\n\n\n\n
\u00dclke a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00f6ylesine \u00f6nemli bir \u00fcr\u00fcn grubu piyasas\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131, g\u00fcvenilir ve \u015feffaf bir \u015fekilde i\u015flemesi i\u00e7in, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir hal kanununun varl\u0131\u011f\u0131 ve etkin bir denetim mekanizmas\u0131 olmas\u0131n\u0131n olduk\u00e7a \u00f6nemli oldu\u011funu belirten \u015een, “Bu hedef do\u011frultusunda 2012 y\u0131l\u0131nda 5 bin 957 Say\u0131l\u0131 Hal Kanunu \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve bu kanun kapsam\u0131nda Hal Kay\u0131t Sistemi (HKS) kurulmu\u015ftur. Ancak bu kanun ne yaz\u0131k ki toptanc\u0131 hallerinin daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yap\u0131ya sahip olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamas\u0131 gerekirken, toptanc\u0131 hallerinin fonksiyonunu her ge\u00e7en y\u0131l daha da zay\u0131flatm\u0131\u015ft\u0131r. 2012 y\u0131l\u0131na kadar, il s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnlerin hallere getirilmesi zorunlulu\u011fu vard\u0131. Ancak 2012\u2019de uygulanmaya ba\u015flanan kanun ile hal d\u0131\u015f\u0131 sat\u0131\u015flara serbestlik tan\u0131nd\u0131. \u00dcstelik bu yasa ile s\u0131nai \u00fcretimde kullan\u0131lan, ihra\u00e7 ve ithal edilen, \u00fcretici \u00f6rg\u00fctleri taraf\u0131ndan sat\u0131lan ve perakendeciler, otel, lokanta, hastaneler gibi kurumlar\u0131n \u00fcreticilerden do\u011frudan temin etti\u011fi meyve ve sebzelerin HKS\u2019ye bildirim yap\u0131lmas\u0131 \u015fart\u0131 kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.” dedi.<\/p>\n\n\n\n
“Piyasas\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc zincir marketlerin hakimiyeti alt\u0131nda”<\/p>\n\n\n\n
\u015eu an ba\u015fta b\u00fcy\u00fck \u015fehirler olmak \u00fczere meyve ve sebze piyasas\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn zincir marketlerin hakimiyeti alt\u0131nda oldu\u011funu s\u00f6yleyen \u015een, “Zincir marketler meyve ve sebze \u00fcr\u00fcnlerini direkt olarak \u00fcreticilerden almaktad\u0131rlar ve serbest piyasa ekonomisi kapsam\u0131nda y\u00fcksek k\u00e2r marj\u0131 uygulayabilmektedirler. Oysa toptanc\u0131 hallerinde komisyoncular\u0131n sat\u0131\u015f bedeli \u00fczerinden ald\u0131klar\u0131 komisyon oran\u0131 y\u00fczde 4-8 band\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir. Bunun sonucunda toptanc\u0131 hallerine gelen \u00fcr\u00fcnlerde y\u00fczde 25-35\u2019lik bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir ve sekt\u00f6r\u00fcm\u00fcz\u00fcn yap\u0131s\u0131 zincir marketler lehine monopol bir olu\u015fuma d\u00f6n\u00fc\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Mevcut kanunun neden oldu\u011fu bir di\u011fer olumsuz nokta ise, k\u00f6t\u00fc niyetli kesimlerin HKS\u2019ye bilin\u00e7li olarak yanl\u0131\u015f beyanlarda bulunmas\u0131na olanak sa\u011flamas\u0131d\u0131r. Bu durum ise kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. Buna ek olarak, T\u00dcFE sepeti i\u00e7erisinde en y\u00fcksek a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa sahip olan g\u0131da ve alkols\u00fcz i\u00e7ecekler grubunun yakla\u015f\u0131k d\u00f6rtte birini olu\u015fturan ya\u015f meyve ve sebzede fiyat istikrar\u0131 ile arz-talep dengesi \u00fczerinde olumsuz etki yaratmaktad\u0131r. Do\u011fru politikalar ancak sa\u011fl\u0131kl\u0131 veriler ile olu\u015fturulur. HKS istatistikleri ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmazsa e\u011fer Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131, Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131, Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrkiye Cumhuriyet Merkez Bankas\u0131 (TCMB) ve ilgili kurumlar\u0131n olu\u015fturaca\u011f\u0131 politikalar da g\u00fc\u00e7l\u00fc bir zemine oturamaz.” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n
“Zincir marketler de al\u0131mlar\u0131n\u0131 ilin hallerinden yapmal\u0131”<\/p>\n\n\n\n
Bu do\u011frultuda taleplerini s\u0131ralayan \u015een, “2012 y\u0131l\u0131 \u00f6ncesinde oldu\u011fu gibi il s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnlerin toptanc\u0131 hallerine getirilmesi zorunlulu\u011fu yeniden sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Zincir marketler de meyve ve sebze al\u0131mlar\u0131n\u0131 bulunduklar\u0131 ilin toptanc\u0131 hallerinden yapmal\u0131d\u0131rlar. Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n tar\u0131m say\u0131m\u0131 ve tar\u0131msal \u00fcretimin planlanmas\u0131 ad\u0131mlar\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. \u015eu an belirlenen 13 \u00fcr\u00fcn ve yem bitkileri bu planlamaya dahildir. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te beklentimiz, ba\u015fta arz a\u00e7\u0131\u011f\u0131 olan \u00fcr\u00fcnler olmak \u00fczere meyve ve sebze \u00fcr\u00fcn grubunun da planlamaya dahil edilmesidir. HKS\u2019ye yap\u0131lan bildirimler \u00fczerindeki denetim mekanizmas\u0131 daha da g\u00fc\u00e7lendirilmelidir. B\u00f6ylece veri sistemi daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 hale getirilmelidir. Ayr\u0131ca TCMB taraf\u0131ndan 14 \u015eubat 2025\u2019te yay\u0131nlanan raporda belirtildi\u011fi \u00fczere; \u201cT\u00fcrkiye\u2019de taze meyve-sebze arz\u0131n\u0131n ve depolanabilir \u00fcr\u00fcnler i\u00e7in stok durumunun ayl\u0131k olarak takip edilmesini sa\u011flayacak mevcut bir g\u00f6sterge bulunmamaktad\u0131r.\u201d y\u00f6n\u00fcndeki tespitten yola \u00e7\u0131karak, ilgili Bakanl\u0131k ve kurumlar\u0131m\u0131z\u0131n veri \u00fcretme yap\u0131s\u0131 daha da iyile\u015ftirilmelidir.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n
“Bu yap\u0131 sadece ekonomik de\u011fil sosyal a\u00e7\u0131dan da \u00f6nemli”<\/p>\n\n\n\n
\u015een \u015f\u00f6yle devam etti;<\/p>\n\n\n\n
“En iyi denetleme g\u00f6revini t\u00fcketiciler g\u00f6rmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, \u00fcr\u00fcn k\u00fcnyeleri sayesinde t\u00fcketiciler, mal\u0131n \u00fcretim yerini, cinsini, miktar\u0131n\u0131, hangi \u00fcretici\/i\u015fletmeye ait oldu\u011funu, varsa sertifika bilgilerini ve Bakanl\u0131k\u00e7a uygun g\u00f6r\u00fclen di\u011fer hususlar\u0131 g\u00f6rebilmektedirler. Bu s\u00fcrecin kontrol mekanizmas\u0131 etkin bir \u015fekilde i\u015flemeli ve t\u00fcketicilerimiz bu konuda daha fazla bilin\u00e7lendirilmelidir. \u00dclkemizde 176 toptanc\u0131 hali var. Temel ama\u00e7 fazla hal say\u0131s\u0131n\u0131n olmas\u0131 de\u011fil, mevcut toptanc\u0131 hallerinin ve pazar yerlerinin yap\u0131s\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesi, daha modern ve donan\u0131ml\u0131 hale getirilmesidir. Bu yap\u0131 sadece ekonomik de\u011fil sosyal a\u00e7\u0131dan da \u00f6nemlidir. T\u00fcketicilerimiz, \u00f6zellikle gen\u00e7 nesillerimiz daha taze ve ucuz \u00fcr\u00fcnlere ula\u015fabileceklerdir. Olu\u015fturulacak yeni plan ve politikalarda sekt\u00f6r temsilcileri ile koordinasyon ve isti\u015fare ortam\u0131 daha da g\u00fc\u00e7lendirilmelidir. \u00dclkemiz tar\u0131msal has\u0131lada Avrupa\u2019da birinci ve d\u00fcnyada ilk 10 i\u00e7erisindedir. Tar\u0131msal ihracat\u0131m\u0131z ise 32,6 milyar dolar seviyesine y\u00fckseldi ve tar\u0131msal d\u0131\u015f ticaret a\u00e7\u0131s\u0131ndan net ihracat\u00e7\u0131 konumday\u0131z. \u00dclkemizin bu performans\u0131 g\u00f6stermesinde meyve ve sebze sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00e7ok \u00f6nemli katk\u0131s\u0131 bulunmaktad\u0131r. \u00dclkemizin bu alanda geli\u015fmek i\u00e7in \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck potansiyeli mevcuttur. Devletimizden beklentimiz, bug\u00fcne kadar oldu\u011fu gibi taleplerimizin dikkate al\u0131nmas\u0131 ve bu sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ili\u015fkin bir yol haritas\u0131 \u00e7izilmesidir. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mersin Ticaret Borsas\u0131 Meclis Ba\u015fkan\u0131 M\u00fcnir \u015een, “Ya\u015f Meyve Sebze -YMS- Sekt\u00f6r\u00fcnde Hal’lerin \u00d6nemine” dair a\u00e7\u0131klamalarda bulundu. T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu (T\u00dc\u0130K) verilerine g\u00f6re \u00fclkemizde 2024 y\u0131l\u0131nda yakla\u015f\u0131k 62 milyon ton meyve ve sebze \u00fcretildi. Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan ocak ay\u0131nda yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re T\u00fcrkiye, d\u00fcnya sebze \u00fcretiminde d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ve meyve \u00fcretiminde alt\u0131nc\u0131d\u0131r. Akdeniz \u0130hracat\u00e7\u0131 Birlikleri […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":39906,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,34,3],"tags":[],"class_list":["post-39905","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","category-flas-haber","category-manset"],"views":4,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersinkadingazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39905"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersinkadingazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersinkadingazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersinkadingazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersinkadingazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39905"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mersinkadingazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39905\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39907,"href":"https:\/\/mersinkadingazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39905\/revisions\/39907"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersinkadingazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/39906"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersinkadingazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39905"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersinkadingazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39905"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersinkadingazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39905"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}