Nöbetçi Eczaneler
Mersin Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Münir Şen, narenciye sektöründe yaşanan arz fazlası sorununa ilişkin açıklama yaptı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Mersin’in, 2025 yılında ülkede üretilen 4,7 milyon ton narenciyenin yüzde 22’sini karşıladığını belirten Şen, Mersin’in narenciye ihracatında da Türkiye genelinde ilk sırada yer aldığını vurguladı.
Narenciyenin yalnızca Mersin için değil, bölge ve ülke açısından da büyük önem taşıdığını ifade eden Şen, BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre Türkiye’nin dünya narenciye üretiminde 7’nci, Avrupa’da 2’nci, ihracatta ise miktar olarak dünyada 3’üncü sırada olduğunu kaydetti.
ÜRETİM ARTACAK, ARZ FAZLASI KAPIDA
TÜİK tahminlerine göre bu yıl narenciye üretiminin bir önceki yıla göre yüzde 55 artarak 7,3 milyon tona ulaşmasının öngörüldüğünü belirten Şen, Türkiye’de narenciye üretiminin normalde 4,7 ila 5,5 milyon ton arasında değiştiğini, bu durumun önemli miktarda arz fazlası ortaya çıkardığını söyledi. Bugün birçok ürünün hâlâ dalında beklediğini aktaran Şen, ürününü satabilen üreticilerin ise çoğu zaman maliyetlerinin çok altında fiyatlarla satış yapmak zorunda kaldığını belirtti. Ürün fiyatı düşük olmasına rağmen paketleme, işçilik, navlun ve sigorta gibi ara maliyetlerin yüksek olması nedeniyle ihracatın da zorlaştığını ifade etti.
ÜRETİCİYE DESTEK ÇAĞRISI
2-3 ay sonra yeni üretim sezonunun hazırlıklarına başlayacak üreticilere başta temel girdi maliyetleri olmak üzere destek sağlanması gerektiğini söyleyen Şen, tarımsal kredi borçlarının ertelenmesi, sübvansiyonlu kredi limitlerinin artırılması ve vadelerinin uzatılmasının üreticiye nefes aldıracağını dile getirdi.
En önemli ihracat pazarları arasında yer alan Rusya ve Ukrayna’da yaşanan savaş nedeniyle deniz taşımacılığında ciddi sıkıntılar yaşandığını belirten Şen, karayolu taşımacılığındaki yüksek navlun ücretlerinin de ihracatçıların rekabet gücünü düşürdüğünü kaydetti.Şen, geçmişte uygulanan Tahıl Koridoru modeline benzer şekilde, narenciyenin de içinde bulunduğu yaş meyve ve sebze grubunda ihracatı kolaylaştıracak alternatif taşıma yollarını içeren güvenli bir Yaş Meyve-Sebze Koridoru oluşturulmasını önerdi. Ayrıca ihracatçılara Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) kapsamında destekler sağlanması ve navlun destekleriyle rekabet gücünün artırılması gerektiğini söyledi.
OKULLARDA NARENCİYE TÜKETİMİ TEŞVİK EDİLSİN
İç tüketimi artıracak mekanizmaların da geliştirilmesi gerektiğini vurgulayan Şen, Milli Eğitim, Sağlık ve Tarım ve Orman Bakanlıklarının iş birliğiyle kamu spotları, bilinçlendirme kampanyaları ve eğitim çalışmaları başlatılmasını istedi. Yaklaşık 17 milyon öğrencinin bulunduğu eğitim sisteminde, okullarda narenciye ve taze sıkılmış narenciye suyu tüketiminin teşvik edilmesi ve bu ürünlerin öğrencilere dağıtılması gerektiğini belirtti. Devletin kamu kurumlarını alıcı olarak devreye sokabileceğini ifade eden Şen, satın alınacak narenciyenin, özellikle üretimin sınırlı olması nedeniyle narenciyeye erişmekte güçlük yaşayan illerdeki dar gelirli hanelere dağıtılabileceğini söyledi. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda, valilikler ve kaymakamlıklar bünyesindeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının bu uygulamada etkin rol üstlenebileceğini kaydetti.
Silahlı kuvvetlerde, hastanelerde, kamu kurumlarında ve diğer toplu tüketim alanlarında yerli narenciye ürünlerinin kullanımına öncelik verilmesini istedi.Şen, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:”Tüm tarım ürünleri gibi narenciye ürünleri de milli servetimizdir. Üreticilerimizi korumalı ve üretimden uzaklaşmalarını önlemeliyiz. İhracat pazarlarımıza sahip çıkmalı, mevcut pazarlarımızı kaybetmeden yeni pazarlara açılmanın yollarını bulmalıyız.”